ĐO CHỈ SỐ CỔ CHÂN-CÁNH TAY (ABI) & VẬN TỐC SÓNG MẠCH (PWV): Phát Hiện Sớm Bệnh Động Mạch Ngoại Biên - Đánh Giá Xơ Cứng Động Mạch: Công Nghệ Mới Tại Phòng Khám Đại Phước

Bạn bị đái tháo đường, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, hay có hút thuốc lá và thường bị đau, mỏi bắp chân khi đi bộ một đoạn rồi phải dừng lại nghỉ? Đừng vội nghĩ đó chỉ là dấu hiệu của tuổi tác hay mỏi cơ thông thường. Đây có thể là biểu hiện của bệnh động mạch ngoại biên (Peripheral Artery Disease - PAD) - tình trạng hẹp hoặc tắc các động mạch nuôi chi dưới do xơ vữa. Không chỉ ảnh hưởng đến khả năng đi lại, bệnh động mạch ngoại biên còn là dấu hiệu cảnh báo nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ và các biến cố tim mạch nghiêm trọng khác.

Tin tốt là: phát hiện Bệnh động mạch ngoại biên không cần xét nghiệm phức tạp. Chỉ cần 3-5 phút đo chỉ số ABI, hoàn toàn không đau, không xâm lấn, không tia xạ, bác sĩ đã có thể đánh giá tình trạng lưu thông máu ở chân và nguy cơ tim mạch tổng thể của bạn.

Phòng Khám Đại Phước vừa đưa vào hoạt động máy BOSO ABI 100 System, hệ thống đo ABI và vận tốc sóng mạch tự động, được kiểm nghiệm lâm sàng và sử dụng rộng rãi tại các cơ sở y tế hàng đầu.

Lưu ý: Thông tin trong bài mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn và chẩn đoán của bác sĩ chuyên khoa.

Bệnh Động Mạch Ngoại Biên (PAD) Là Gì? Tại Sao Nguy Hiểm?

Mức độ giảm chỉ số ABI tương quan với mức độ nặng của bệnh động mạch ngoại biên - từ tổn thương động mạch đến nguy cơ tử vong tim mạch

Bệnh động mạch ngoại biên (PAD) là tình trạng hẹp hoặc tắc các động mạch chi dưới do xơ vữa, làm giảm lưu lượng máu đến chân. Bệnh động mạch ngoại biên không chỉ ảnh hưởng đến đôi chân mà còn là dấu hiệu của xơ vữa động mạch toàn thân, làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ .

Người mắc bệnh động mạch ngoại biên (PAD) có nguy cơ biến cố tim mạch cao hơn người bình thường 4-5 lần, bao gồm:

• Nhồi máu cơ tim, tử vong do tim mạch
• Đột quỵ và cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA)
• Loét, hoại tử và cắt cụt chi trong các trường hợp nặng

Điều đáng lo ngại là 20-59% người mắc PAD hoàn toàn không có triệu chứng, họ tự giới hạn vận động để giảm triệu chứng mà không biết mình đang bị bệnh. Đây là lý do tầm soát chủ động bằng ABI quan trọng hơn chờ đợi triệu chứng, đặc biệt quan trọng ở các bệnh nhân có nguy cơ mắc bệnh tim mạch do xơ vữa như tăng huyết áp, đái tháo đường, hút thuốc lá, rối loạn lipid máu, bệnh thận mạn.

Chỉ Số ABI Là Gì? Đọc Kết Quả Như Thế Nào?

Định nghĩa và cách tính

Định nghĩa và công thức tính chỉ số ABI - tỷ số huyết áp tâm thu cổ chân và cánh tay

ABI (Ankle-Brachial Index) hay chỉ số cổ chân, cánh tay là tỷ số giữa huyết áp tâm thu đo ở cổ chân và huyết áp tâm thu đo ở cánh tay:

ABI = Huyết áp tâm thu cổ chân ÷ Huyết áp tâm thu cánh tay

Nguyên lý rất trực quan: ở người khỏe mạnh, huyết áp cổ chân và cánh tay xấp xỉ nhau. Khi động mạch chân bị hẹp, máu xuống chân kém hơn, huyết áp ở cổ chân thấp hơn cánh tay, ABI giảm xuống dưới ngưỡng bình thường.

Máy BOSO ABI 100 đo đồng thời cả 4 chi, tự động tính toán và trả kết quả trong 3-5 phút.

Bảng ngưỡng ABI và ý nghĩa lâm sàng

Bảng phân loại chỉ số ABI và hành động đề nghị theo từng mức nguy cơ bệnh động mạch ngoại biên

Lưu ý quan trọng: Khi chỉ số ABI giảm trên 0,15 so với lần đo trước, đây là dấu hiệu cho thấy bệnh động mạch ngoại biên có thể đang tiến triển. Sự sụt giảm này liên quan đến nguy cơ cao hơn về biến cố tim mạch và tử vong. Người bệnh nên được khám bởi bác sĩ chuyên khoa tim mạch hoặc phẫu thuật mạch máu để đánh giá nguyên nhân, xây dựng kế hoạch theo dõi và điều trị kịp thời, góp phần giảm nguy cơ thiếu máu chi nặng và cắt cụt chi .

Vận Tốc Sóng Mạch (baPWV) - Thêm Một Lớp Bảo Vệ Tim Mạch

Ngoài ABI, máy BOSO ABI 100 còn đo baPWV (brachial-ankle Pulse Wave Velocity) vận tốc lan truyền sóng mạch từ động mạch cánh tay đến cổ chân.

Nguyên lý đơn giản: động mạch càng cứng, sóng mạch đi càng nhanh, baPWV càng cao.

Nghiên cứu trên 10.597 người (J Korean Med Sci, 2023) cho thấy nhóm baPWV ≥ 1.800 cm/s có nguy cơ biến cố tim mạch chính cao hơn 4 lần so với nhóm baPWV < 1.400 cm/s.

baPWV tăng thường gặp ở người cao tuổi, tăng huyết áp, đái tháo đường, hút thuốc lá, hoặc có xơ vữa động mạch, ngay cả khi chưa có triệu chứng rõ ràng.

>> Đọc thêm: Phát Hiện Sớm Các Bệnh Lý Nguy Hiểm Với Kỹ Thuật Siêu Âm Doppler Tim

Tại Sao ABI Được Ưu Tiên Hàng Đầu Trong Tầm Soát Mạch Máu?

So với các phương pháp chẩn đoán hình ảnh như CT mạch máu (CTA), MRI mạch (MRA) hay chụp mạch qua catheter, ABI có những ưu điểm vượt trội:

• Không xâm lấn: chỉ đo huyết áp ở tay và chân
• Không tia xạ: an toàn tuyệt đối, có thể đo lặp lại nhiều lần
• Không thuốc cản quang: không lo biến chứng thận
• Kết quả trong 3-5 phút: nhanh chóng, không chờ đợi
• Độ đặc hiệu 83-99%: chính xác cao trong chẩn đoán ban đầu
• Chi phí thấp: hiệu quả chi phí vượt trội so với hình ảnh học

Theo hướng dẫn của Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA/ACC), chỉ số cổ chân - cánh tay (ABI) là xét nghiệm không xâm lấn được khuyến cáo đầu tiên để chẩn đoán bệnh động mạch ngoại biên (PAD). Chỉ số ABI bất thường không chỉ giúp phát hiện bệnh động mạch ngoại biên mà còn dự báo nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ và tử vong do tim mạch

>> Đọc thêm: Điện Tâm Đồ (ECG) — Phát Hiện Bệnh Tim Đơn Giản, Nhanh Chóng

Ai Nên Đo ABI? Nhóm Nguy Cơ Theo AHA 2024

Kỹ thuật viên Phòng Khám Đa Khoa Đại Phước thực hiện đo ABI bằng máy BOSO ABI 100 System cho bệnh nhân

Theo Hướng dẫn AHA/ACC 2024, những người có nguy cơ cao mắc bệnh động mạch ngoại biên (PAD) nên được đo chỉ số ABI để phát hiện sớm PAD và hỗ trợ phân tầng nguy cơ tim mạch:

Người từ 65 tuổi trở lên là nhóm được khuyến cáo cân nhắc đo ABI do nguy cơ mắc bệnh động mạch ngoại biên tăng theo tuổi .

Người 50-64 tuổi nếu có kèm theo một trong các yếu tố:

• Đái tháo đường
• Tăng huyết áp
• Hút thuốc lá
• Rối loạn lipid máu
• Bệnh thận mạn
• Tiền sử gia đình có người mắc bệnh động mạch ngoại biên

Người dưới 50 tuổi nếu có đái tháo đường kèm ít nhất một yếu tố nguy cơ xơ vữa động mạch khác.

Người đã có bệnh xơ vữa ở mạch máu khác như bệnh động mạch vành, hẹp động mạch cảnh, phình động mạch chủ bụng, PAD thường đi kèm và làm tăng nguy cơ biến cố nghiêm trọng.

Nên đo ABI ngay nếu bạn có một trong các dấu hiệu sau:

• Đau bắp chân, đùi hoặc mông khi đi bộ, hết khi nghỉ
• Vết loét chân lâu lành
• Bàn chân lạnh, nhợt nhạt hoặc tím tái bất thường
• Mất cảm giác hoặc yếu chân đột ngột

>> Đọc thêm: Phát Hiện Sớm Nguy Cơ Đột Quỵ Với Siêu Âm Doppler Động Mạch Cảnh

Phòng Khám Đại Phước Triển Khai Máy BOSO ABI 100 System

Máy đo ABI và vận tốc sóng mạch BOSO ABI-system 100 sản xuất tại Đức, trang bị tại Phòng Khám Đa Khoa Đại Phước

Phòng Khám Đại Phước vừa đưa vào hoạt động hệ thống BOSO ABI 100 System - thiết bị đo ABI và vận tốc sóng mạch tự động hàng đầu, được kiểm nghiệm lâm sàng với các ưu điểm:

• Đo đồng thời 4 chi, tự động tính ABI và baPWV
• Kết quả chính xác trong 3-5 phút
• Hiển thị trực quan trên màn hình, dễ đọc và lưu trữ theo dõi
• An toàn tuyệt đối, không xâm lấn, không tia xạ, không thuốc

Màn hình hiển thị sơ đồ động mạch toàn thân trong quá trình đo ABI và vận tốc sóng mạch baPWV tại Đại Phước

Ưu Đãi Đặc Biệt

• Chi phí: 250.000đ / lần đo (ABI + vận tốc sóng mạch)
• Giảm 20% cho tất cả bệnh nhân từ nay đến hết 30/9/2026
• → Chỉ còn 200.000đ / lần đo
• Riêng tháng 7/2026: Người nhà và nhân viên Phòng Khám Đại Phước được đo miễn phí

Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)

Câu 1: Đo ABI có đau không? Mất bao lâu?

>> Hoàn toàn không đau. Quy trình giống như đo huyết áp thông thường băng quấn được đặt ở cả tay và chân, máy tự động bơm và đo. Toàn bộ chỉ mất 3-5 phút.

Câu 2: Tôi không có triệu chứng gì, có cần đo ABI không?

>> Có. Đặc biệt nếu bạn trên 50 tuổi và có tiểu đường, tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, bệnh thận mạn hoặc có hút thuốc lá. 20-59% người mắc PAD không có triệu chứng rõ ràng. ABI phát hiện bệnh trước khi triệu chứng xuất hiện, giúp nhận diện và can thiệp sớm hơn giúp giảm nguy cơ mất chi, giảm tử vong chung và tử vong tim mạch

Câu 3: ABI thấp thì phải làm gì tiếp theo?

>> Khám bác sĩ chuyên khoa để được đánh giá toàn diện. Điều trị bao gồm kiểm soát các yếu tố nguy cơ tim mạch (huyết áp, đường huyết, lipid máu, cai thuốc lá), điều chỉnh lối sống và dùng thuốc khi cần. Trường hợp có triệu chứng hoặc nghi ngờ hẹp động mạch đáng kể, bác sĩ sẽ chỉ định siêu âm Doppler hoặc các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh mạch máu để đánh giá tổn thương và quyết định có cần can thiệp tái thông mạch hay không .

Câu 4: Bao lâu nên đo ABI một lần?

>> Người đã được chẩn đoán bệnh động mạch ngoại biên (PAD): Đo lại theo chỉ định của bác sĩ để đánh giá diễn tiến bệnh; nếu bệnh ổn định, nhiều trường hợp được theo dõi khoảng 12 tháng/lần hoặc sớm hơn khi xuất hiện triệu chứng mới.

Người có yếu tố nguy cơ: Nên đo ABI khi có triệu chứng nghi ngờ PAD hoặc theo chỉ định của bác sĩ nhằm phát hiện sớm bệnh và hỗ trợ đánh giá nguy cơ tim mạch.

Người sau tái thông mạch chi dưới: Thường được tái đánh giá sau 1-3 tháng, 6 tháng, 12 tháng và hằng năm, kết hợp khám lâm sàng và, khi cần, siêu âm Doppler để theo dõi hiệu quả điều trị và phát hiện tái hẹp.

Câu 5: Có những ai không nên đo ABI?

>> Đo ABI là xét nghiệm an toàn và hầu như không có chống chỉ định tuyệt đối. Tuy nhiên, cần thông báo cho bác sĩ nếu bạn đang có:

• Thiếu máu chi cấp tính (đau dữ dội, chân lạnh, tái nhợt hoặc tím, mất mạch đột ngột).
• Huyết khối tĩnh mạch sâu cấp (DVT) hoặc đang nghi ngờ huyết khối tĩnh mạch sâu cấp.
• Viêm mô tế bào, nhiễm trùng nặng ở chi hoặc bỏng vùng cần đặt băng quấn.
• Vết thương hở, loét đau nhiều tại vị trí quấn băng đo.
• Có cầu nối động - tĩnh mạch (AV fistula/AV graft) để chạy thận nhân tạo ở cánh tay, không nên đo huyết áp hoặc ABI ở tay đó.

Lời Kết

Bệnh động mạch ngoại biên không chỉ là chuyện của đôi chân, đây là tín hiệu cảnh báo mạch máu toàn thân đang có vấn đề. Và phát hiện sớm bằng ABI chính là bước đầu tiên, đơn giản nhất để bảo vệ bạn khỏi những biến cố tim mạch nghiêm trọng.

3-5 phút, 200.000đ trong thời gian ưu đãi đây là khoản đầu tư nhỏ nhất cho sức khỏe tim mạch dài hạn của bạn.

Đặt lịch đo ABI tại Phòng Khám Đại Phước:

• Hotline: 1900 599 941 - 0938 829 831
• Địa chỉ: 829 Đường 3 Tháng 2, Phường Minh Phụng, TP. Hồ Chí Minh
• Website: phongkhamdaiphuoc.vn

>> Tìm hiểu thêm: Khoa Tim Mạch - Nội Tiết tại Phòng Khám Đại Phước

Thông tin trong bài mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn và chẩn đoán của bác sĩ chuyên khoa.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. AHA/ACC - "2024 Guideline for the Management of Lower Extremity Peripheral Artery Disease"
2. ESH/ESC - "Guidelines on cfPWV and Arterial Stiffness Assessment"
3. Kawanishi S. et al. - "baPWV and Major Adverse Cardiovascular Event-Free Survival" - J Cardiol (2023)
4. Bhatt DL et al. - "REACH Registry" - JAMA 2006;295:180-189
5. Steg PG et al. - "One-year cardiovascular event rates in outpatients with atherothrombosis" - JAMA 2007;297:1197-1206