FNA vú và Core Biopsy: Phân biệt 2 phương pháp chọc hút tuyến vú

Khi siêu âm hoặc chụp nhũ ảnh phát hiện khối u nghi ngờ trong tuyến vú, bước tiếp theo quan trọng là xác định tính chất của khối u thông qua sinh thiết. Hai phương pháp phổ biến nhất hiện nay là FNA (Fine Needle Aspiration - chọc hút tế bào kim nhỏ) và Core Biopsy (sinh thiết lõi). Việc hiểu rõ sự khác biệt giúp bạn chuẩn bị tốt hơn cho quá trình chẩn đoán.

Kỹ thuật sinh thiết vú được thực hiện dưới hướng dẫn siêu âm, kim được đưa chính xác vào khối u để lấy mẫu tế bào/mô học

Xem thêm: Tầm quan trọng khám phụ khoa

FNA vú là gì?

Khái niệm

FNA vú là kỹ thuật sử dụng kim rất nhỏ (đường kính 23 gauge - tương đương kim tiêm thông thường) để hút lấy tế bào từ khối u hoặc tổn thương vú. Mẫu tế bào sau đó được đưa lên lam kính, nhuộm màu và quan sát dưới kính hiển vi để đánh giá tính chất

Ưu điểm nổi bật

Ít xâm lấn nhất:

• Kim cực nhỏ, gần như không gây đau
• Không cần gây tê trước thủ thuật
• Không để lại vết sẹo
• Tỷ lệ biến chứng rất thấp

Thực hiện nhanh:

• Toàn bộ thủ thuật chỉ mất 5-10 phút
• Bệnh nhân có thể ra về ngay sau đó
• Không cần nghỉ ngơi phục hồi

Chi phí hợp lý:

• Thấp hơn so với Core Biopsy
• Phù hợp với các trường hợp đơn giản

Hạn chế quan trọng

Về độ chính xác:

• Chỉ lấy được tế bào rời, không có cấu trúc mô
• Khó phân biệt ung thư xâm lấn và ung thư tại chỗ
• Tỷ lệ mẫu không đủ tế bào để chẩn đoán khá cao (10-20%)
• Kết quả phụ thuộc nhiều vào kỹ năng người thực hiện

Về khả năng xét nghiệm:

• Không thể làm đầy đủ xét nghiệm miễn dịch hóa học
• Không xác định được các thông số quan trọng như HER2, ER, PR
• Hạn chế trong việc phân loại chi tiết loại ung thư

Chỉ định phù hợp

FNA được sử dụng trong các trường hợp:

• Khối nang chứa dịch cần dẫn lưu
• Đánh giá hạch lympho vùng nách nghi ngờ di căn
• Áp xe vú cần dẫn lưu mủ
• Các tình huống không thể thực hiện Core Biopsy

Core Biopsy vú là gì?

Khái niệm

Core Biopsy (còn gọi là CNB - Core Needle Biopsy) là phương pháp sử dụng kim lớn hơn (đường kính 14-16 gauge) để lấy mảnh mô dạng lõi từ khối u. Mẫu mô giữ nguyên cấu trúc, cho phép chuyên gia giải phẫu bệnh đánh giá chi tiết hơn.

Hình minh họa: Bác sĩ thực hiện Core Biopsy vú dưới hướng dẫn siêu âm

Ưu điểm vượt trội

Độ chính xác cao:

• Lấy được mẫu mô có cấu trúc hoàn chỉnh
• Phân biệt rõ ràng ung thư xâm lấn và ung thư tại chỗ
• Tỷ lệ chẩn đoán chính xác trên 95%
• Ít cần phải lấy mẫu lại

Thông tin toàn diện:

• Xác định chính xác loại ung thư
• Đánh giá độ ác tính (grade)
• Làm xét nghiệm thụ thể hormone (ER, PR)
• Xác định tình trạng HER2
• Giúp lập kế hoạch điều trị chi tiết

An toàn và hiệu quả:

• Gây tê tại chỗ nên không đau hoặc đau rất nhẹ
• Không cần phẫu thuật
• Thời gian thực hiện chỉ 15-20 phút
• Vết kim rất nhỏ, hầu như không để lại sẹo

Hạn chế

Kỹ thuật:

• Cần gây tê tại chỗ
• Kim lớn hơn FNA một chút
• Chi phí cao hơn FNA
• Có thể chảy máu, bầm tím nhiều hơn FNA

Một số trường hợp khó thực hiện:

• Tổn thương rất nhỏ (dưới 5mm)
• Vị trí sát thành ngực, túi ngực
• Vi vôi hóa không nhìn thấy trên siêu âm
• Bệnh nhân có rối loạn đông máu nặng

Chỉ định ưu tiên

Core Biopsy là lựa chọn hàng đầu cho:

• Khối u đặc BIRADS 4-5
• Tổn thương vú nghi ngờ ung thư
• Các trường hợp cần xác định chính xác loại ung thư để lập kế hoạch điều trị
• BIRADS 3 có yếu tố nguy cơ cao

Bảng so sánh toàn diện

Tại sao Core Biopsy được ưu tiên?

Theo khuyến cáo y học hiện đại

Hiện nay, Core Biopsy đã trở thành phương pháp chuẩn trong chẩn đoán ung thư vú thay thế cho FNA với những lý do sau:

Chẩn đoán chính xác hơn:

• Ung thư vú phát hiện sớm có thể chữa khỏi hoàn toàn
• Cần phương pháp chẩn đoán tin cậy nhất để không bỏ sót bệnh
• Giảm tỷ lệ âm tính giả và dương tính giả

Thông tin điều trị đầy đủ:

• Xác định chính xác loại ung thư để chọn phác đồ phù hợp
• Các xét nghiệm ER, PR, HER2 quan trọng cho liệu pháp nhắm trúng đích
• Đánh giá độ ác tính giúp tiên lượng bệnh

Giảm số lần can thiệp:

• FNA thường cần làm lại hoặc chuyển sang Core Biopsy nếu kết quả không rõ
• Core Biopsy một lần có thể cung cấp đủ thông tin

Dụng cụ y tế vô trùng cho thủ thuật FNA và Core Biopsy

Quy trình thực hiện

Với FNA

Chuẩn bị:

• Không cần nhịn ăn
• Thông báo với bác sĩ nếu đang dùng thuốc chống đông máu
• Mặc áo dễ thay

Các bước:

1. Bệnh nhân nằm ngửa, tay đặt sau đầu
2. Vệ sinh da bằng dung dịch sát khuẩn
3. Bác sĩ dùng siêu âm xác định vị trí khối u
4. Đưa kim nhỏ vào khối u dưới hướng dẫn siêu âm
5. Hút tế bào bằng ống tiêm
6. Rút kim, đè ép nhẹ bằng bông gòn
7. Phết tế bào lên lam kính, gửi xét nghiệm

Sau thủ thuật:

• Ra về ngay
• Có thể sinh hoạt bình thường
• Giữ vùng sạch sẽ

Xem thêm: Hướng dẫn sinh thiết FNA

Với Core Biopsy

Chuẩn bị:

• Không cần nhịn ăn
• Thông báo với bác sĩ về:
  • Dị ứng thuốc tê
  • Đang dùng thuốc chống đông máu, aspirin
  • Rối loạn đông máu
• Nên có người nhà đi cùng

Các bước:

1. Bệnh nhân nằm ngửa, tay đặt sau đầu
2. Vệ sinh da bằng dung dịch sát khuẩn
3. Siêu âm xác định chính xác vị trí
4. Gây tê tại chỗ (5-10 phút để thuốc tê có hiệu lực)
5. Rạch lỗ nhỏ trên da bằng dao mổ
6. Đưa kim sinh thiết vào lấy 3-5 mẫu mô từ các vị trí khác nhau
7. Đặt clip kim loại đánh dấu vị trí (nếu cần)
8. Đè ép vùng sinh thiết 10-15 phút
9. Băng ép vô trùng

Sau thủ thuật:

• Nghỉ tại phòng khám khoảng 15-30 phút
• Hạn chế vận động mạnh trong 24 giờ
• Có thể có bầm tím nhẹ (bình thường)
• Uống thuốc giảm đau nếu cần
• Tránh tắm vùng vú trong 24 giờ đầu

Biến chứng và xử trí

Biến chứng thường gặp

Chảy máu, bầm tím:

• FNA: Rất hiếm, tự khỏi
• Core Biopsy: Có thể có, thường nhẹ, tự tiêu trong vài ngày

Nhiễm trùng:

• Rất hiếm với cả hai phương pháp nhờ kỹ thuật vô trùng

Đau:

• FNA: Rất nhẹ, không cần thuốc
• Core Biopsy: Nhẹ, có thể dùng paracetamol

Khi nào cần liên hệ bác sĩ?

Liên hệ ngay nếu có:

• Sưng to bất thường
• Đau nhiều không giảm
• Sốt trên 38°C
• Chảy máu không ngừng
• Da đỏ, nóng vùng sinh thiết

Bác sĩ Mỹ Phương - Chuyên khoa Chẩn đoán hình ảnh, nhiều năm kinh nghiệm thực hiện FNA và CNB vú tại Phòng khám Đa khoa Đại Phước

Hiểu kết quả sinh thiết

Kết quả lành tính

Không phát hiện tế bào ác tính. Tuy nhiên vẫn cần:

• Theo dõi định kỳ bằng siêu âm
• Tái khám nếu khối u thay đổi
• Xem xét sinh thiết lại nếu kết quả không phù hợp với hình ảnh học

Kết quả không rõ ràng

• Với FNA: Thường chuyển sang Core Biopsy
• Với Core Biopsy: Có thể cần lấy mẫu lại hoặc sinh thiết phẫu thuật

Kết quả ác tính

Xác định có ung thư. Core Biopsy cung cấp đầy đủ thông tin:

• Loại ung thư cụ thể
• Độ ác tính
• Tình trạng thụ thể hormone (ER, PR)
• Trạng thái HER2
• Giúp bác sĩ lập kế hoạch điều trị toàn diện

Xem thêm: 5 dấu hiệu cảnh báo cần đi khám phụ khoa ngay lập tức

Câu hỏi thường gặp

FNA và Core Biopsy có gây đau không?

FNA gần như không đau vì kim rất nhỏ. Core Biopsy có gây tê nên chỉ cảm thấy đau nhẹ khi tiêm thuốc tê, sau đó không đau trong suốt quá trình.

Sinh thiết có làm ung thư di căn không?

Hoàn toàn không. Đây là thông tin sai lầm phổ biến. Nghiên cứu khoa học đã chứng minh sinh thiết không gây di căn với kỹ thuật đúng chuẩn.

Bao lâu có kết quả?

• FNA: 3-5 ngày
• Core Biopsy: 5-7 ngày (lâu hơn vì cần làm thêm các xét nghiệm miễn dịch hóa học)

Chi phí hai phương pháp khác nhau như thế nào?

Core Biopsy có chi phí cao hơn FNA do kim đắt hơn, cần thuốc tê và xét nghiệm mô học phức tạp hơn. Tuy nhiên, tính tổng thể, Core Biopsy tiết kiệm hơn vì ít cần làm lại.

Phụ nữ mang thai có thể làm sinh thiết vú không?

Có thể, khi lợi ích vượt trội hơn rủi ro. Cần thông báo với bác sĩ để được tư vấn cụ thể.

Kết luận

Core Biopsy hiện là phương pháp chuẩn vàng trong chẩn đoán khối u vú nhờ độ chính xác cao và khả năng cung cấp thông tin toàn diện. FNA vẫn có vai trò trong một số tình huống đặc biệt như nang chứa dịch hay đánh giá hạch lympho.

Việc lựa chọn phương pháp nào phụ thuộc vào đặc điểm tổn thương, kết quả hình ảnh học và đánh giá của bác sĩ chuyên khoa. Quan trọng nhất là không trì hoãn khi có chỉ định sinh thiết, vì chẩn đoán sớm là chìa khóa để điều trị thành công ung thư vú.

Quầy tiếp đón tại Phòng Khám Đại Phước - môi trường thân thiện và chuyên nghiệp

Nếu bạn có khối u vú hoặc kết quả siêu âm/nhũ ảnh BIRADS 3-4-5, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn về phương pháp sinh thiết phù hợp nhất.