LÀM THẾ NÀO ĐỂ TỰ KHÁM VÚ TẠI NHÀ PHÁT HIỆN CỤC BẤT THƯỜNG?

Tự khám vú định kỳ là phương pháp đơn giản nhưng hiệu quả giúp phụ nữ phát hiện sớm những thay đổi bất thường ở ngực. Việc làm quen với cấu trúc bình thường của vú giúp bạn dễ dàng nhận ra các dấu hiệu cần được kiểm tra thêm.

Tại sao cần tự khám vú thường xuyên?

Phát hiện sớm là yếu tố quan trọng trong điều trị các vấn đề về vú. Khi được phát hiện ở giai đoạn đầu, nhiều bệnh lý có tỷ lệ điều trị thành công cao hơn đáng kể. Tự khám vú giúp bạn:

• Làm quen với cấu trúc bình thường của vú để nhận biết thay đổi
• Phát hiện sớm các cục u, vùng dày lên hoặc thay đổi bất thường
• Theo dõi những biến đổi theo chu kỳ kinh nguyệt
• Chủ động trong việc chăm sóc sức khỏe bản thân

>> Tìm hiểu thêm: Tầm soát sớm ung thư tuyến vú

Thời điểm phù hợp để tự khám vú

Phụ nữ còn kinh nguyệt: Thực hiện vào ngày thứ 7-10 kể từ ngày đầu chu kỳ kinh nguyệt. Đây là lúc vú ít căng tức nhất, dễ kiểm tra hơn.

Phụ nữ mãn kinh: Chọn một ngày cố định trong tháng, ví dụ ngày đầu tháng hoặc ngày sinh nhật để dễ nhớ.

Phụ nữ mang thai/cho con bú: Vẫn nên thực hiện khám vú thường xuyên, có thể khó khăn hơn do thay đổi hormone nhưng vẫn cần thiết.

>> Tìm hiểu thêm: FNA và CNB vú là gì? Chọc hút tế bào - Sinh thiết vú bằng kim

5 bước tự khám vú đúng cách

Bước 1: Quan sát trước gương

Đứng thẳng trước gương, hai tay để tự nhiên hai bên thân. Quan sát kỹ:

• Hình dạng, kích thước hai bên vú có đối xứng không
• Da vú có thay đổi màu sắc, đỏ, sưng, nổi ban không
• Núm vú có thay đổi hướng, bị lõm vào trong không
• Có vùng nào lõm xuống hoặc nhăn da bất thường không

Tiếp tục quan sát khi giơ hai tay lên cao, đặt tay sau đầu, rồi chống tay vào hông và cúi người về phía trước.

Bước 2: Kiểm tra núm vú

Nhẹ nhàng ấn vào núm vú để kiểm tra xem có dịch tiết ra không. Chú ý:

• Dịch trong, màu trắng sữa thường bình thường
• Dịch màu vàng, xanh, nâu hoặc có máu cần khám ngay
• Dịch tiết một bên cần được kiểm tra

Bước 3: Khám vú khi nằm

Nằm ngửa, đặt gối nhỏ dưới vai bên được khám. Tay cùng bên đặt lên trán. Sử dụng 3 ngón giữa của tay đối diện, ấn nhẹ theo chuyển động tròn:

• Ấn nhẹ để kiểm tra lớp da nông
• Ấn vừa để kiểm tra lớp giữa
• Ấn sâu hơn để kiểm tra lớp sát thành ngực

Thực hiện theo đường thẳng đứng, di chuyển từ ngoài vào trong cho đến khi kiểm tra hết toàn bộ vú. Nhớ kiểm tra cả vùng nách.

Bước 4: Khám vú khi đứng hoặc tắm

Một số người cảm thấy dễ kiểm tra hơn khi đứng hoặc khi da ướt trong lúc tắm. Lặp lại các chuyển động tròn như khi nằm, đảm bảo kiểm tra toàn bộ vú và vùng nách.

Bước 5: Ghi chú những thay đổi

Ghi lại những gì bạn cảm nhận mỗi lần khám để so sánh. Điều này giúp bạn nhận biết đâu là đặc điểm bình thường của vú mình, đâu là thay đổi mới.

Dấu hiệu bất thường cần khám ngay

Hãy đến gặp bác sĩ chuyên khoa khi phát hiện:

Về cục u:

• Cục u mới xuất hiện, không biến mất sau chu kỳ kinh
• Cục u cứng, ranh giới không rõ, di động kém
• Cục u ở vùng nách

Về thay đổi da và núm vú:

• Da vú đỏ, sưng, nóng như vỏ cam
• Núm vú bị lõm vào trong, thay đổi hướng
• Có vết loét, vẩy da ở núm vú không lành
• Dịch tiết từ núm vú màu vàng, nâu hoặc có máu

Về hình dạng:

• Vú thay đổi hình dạng, kích thước đột ngột
• Xuất hiện vùng lõm, nhăn da bất thường
• Hai bên vú không đối xứng khác với trước

>> Đọc thêm: 5 dấu hiệu cảnh báo cần khám phụ khoa ngay lập tức

Những nhầm lẫn thường gặp

“Cảm thấy cục là có vấn đề nghiêm trọng”: Nhiều cục vú là lành tính, đặc biệt ở phụ nữ trẻ. Tuy nhiên vẫn cần khám để chẩn đoán chính xác.

“Vú bình thường phải mềm hoàn toàn”: Mô vú có cấu trúc không đồng nhất, có vùng dày hơn là bình thường. Điều quan trọng là nhận biết sự thay đổi so với trước.

“Chỉ phụ nữ lớn tuổi mới cần khám”: Mọi phụ nữ từ 20 tuổi nên thực hiện tự khám vú thường xuyên.

>> Xem thêm: Tại sao cần kết hợp kết quả chụp nhũ ảnh và siêu âm tuyến vú trong chẩn đoán điều trị?

Các phương pháp khám bổ sung

Tự khám vú không thay thế các phương pháp khám chuyên khoa:

Khám lâm sàng: Nên thực hiện 1-2 năm/lần với bác sĩ chuyên khoa, đặc biệt từ 40 tuổi trở lên.

Siêu âm vú giúp phát hiện cục u và phân biệt cục đặc với nang chứa dịch

Siêu âm vú: Phù hợp cho phụ nữ trẻ, mô vú dày, giúp phân biệt cục đặc và nang chứa dịch.

Chụp mammography: Được khuyến nghị cho phụ nữ từ 40-50 tuổi trở lên, tùy yếu tố nguy cơ.

Bác sĩ hướng dẫn bệnh nhân chụp nhũ ảnh tại phòng khám Đại Phước

>> Đọc thêm: Siêu âm tuyến vú giúp phát hiện bệnh lý tuyến vú

Lời khuyên từ bác sĩ chuyên khoa

Bác sĩ chuyên khoa tư vấn về sức khỏe tại Phòng khám Đa khoa Đại Phước

Theo bác sĩ chuyên khoa tại Phòng khám Đa khoa Đại Phước, việc tự khám vú đúng cách và đều đặn là thói quen tốt mọi phụ nữ nên duy trì. Tuy nhiên, không nên quá lo lắng khi phát hiện thay đổi - hầu hết các cục vú đều lành tính. Điều quan trọng là đến khám kịp thời để được bác sĩ đánh giá và tư vấn phù hợp.

Đừng trì hoãn việc khám bác sĩ nếu có bất kỳ dấu hiệu đáng ngờ nào. Phát hiện sớm luôn mang lại nhiều lựa chọn điều trị và kết quả tốt hơn.

>> Tìm hiểu thêm: Tại sao cần khám phụ khoa sau khi lập gia đình?

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)

2. American Cancer Society | https://www.cancer.org/cancer/breast-cancer/screening-tests-and-early-detection.html

3. National Breast Cancer Foundation | https://www.nationalbreastcancer.org/breast-self-exam

4. Bộ Y tế Việt Nam | Hướng dẫn Quốc gia về Chẩn đoán và Điều trị Ung thư Vú

5. BreastCancer.org | https://www.breastcancer.org/screening-testing/breast-self-exam-bse