Phát Hiện Sớm Bệnh Thận Mạn: Chìa Khóa Bảo Vệ Sức Khỏe Lâu Dài

Bạn vừa nhận kết quả xét nghiệm với chỉ số Creatinine 1.8 mg/dL và đang lo lắng không biết chỉ số này có nguy hiểm không?

Theo Hội Thận học Việt Nam, cứ 10 người trưởng thành thì có 1 người bị bệnh thận mạn. Vì bệnh không có triệu chứng rõ ràng nên nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi đã ở giai đoạn muộn - gây gánh nặng y tế lớn do người bệnh bắt buộc phải chạy thận thận tạo hoặc ghép thận để duy trì sự sống.

Vậy chỉ số creatinine có ý nghĩa gì ? Bệnh thận mạn có mấy giai đoạn? Phải làm gì để có thể phát hiện bệnh thận sớm? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây để bảo vệ sức khỏe thận của bạn kịp thời.

Chỉ Số Creatinine Là Gì?

Creatinine là sản phẩm chuyển hóa từ creatine trong cơ, được thận đào thải chủ yếu qua lọc cầu thận và một phần qua bài tiết ống thận. Khi mức lọc cầu thận (GFR) giảm, creatinine trong máu sẽ tăng do khả năng đào thải bị suy giảm.

Chỉ số Creatinine máu bình thường:

• Nam giới: 0.6 - 1.2 mg/dL (53 - 106 µmol/L)
• Nữ giới: 0.5 - 1.1 mg/dL (44 - 97 µmol/L)
• Trẻ em: 0.3 - 0.7 mg/dL

Khi chỉ số creatinine càng cao nghĩa là thận đang hoạt động càng kém. Tuy nhiên, để đánh giá chính xác chức năng thận, bác sĩ cần sử dụng eGFR (độ lọc cầu thận ước tính) – một chỉ số được tính từ creatinine huyết thanh và các yếu tố như tuổi, giới, phản ánh mức lọc cầu thận tính theo ml/phút/1,73 m².

Kỹ thuật viên lấy mẫu máu xét nghiệm creatinine kiểm tra chức năng thận tại phòng khám Đại Phước

Lưu ý quan trọng: Creatinine có thể tăng cao tạm thời mà không phải do suy thận. Dưới đây là những nguyên nhân thường gặp:

1. Ăn nhiều thịt đỏ
2. Tập thể dục cường độ cao
3. Mất nước
4. Dùng một số loại thuốc
5. Chấn thương hoặc tổn thương cơ

Tập thể dục cường độ cao có thể làm tăng creatinine tạm thời không phải do suy thận

Vì vậy, khi thấy kết quả xét nghiệm creatinine cao, bác sĩ sẽ không vội kết luận là bệnh nhân bệnh thận mà thường sẽ hẹn cho xét nghiệm lại sau 1-2 tuần và kết hợp thêm các xét nghiệm khác để xác định có phải tổn thương thận thật sự hay không

5 Giai Đoạn Bệnh Thận Mạn

Bệnh thận mạn được chia thành 5 giai đoạn dựa trên chỉ số eGFR (độ lọc cầu thận ước tính): Chỉ số này cho biết thận lọc máu tốt đến mức nào.

Bệnh được xác định khi:

• Chức năng lọc của thận giảm kéo dài trên 3 tháng
   hoặc
• Có dấu hiệu tổn thương thận (ví dụ: có đạm trong nước tiểu, bất thường siêu âm…) kéo dài trên 3 tháng.

Bác sĩ thận tiết niệu tư vấn bệnh nhân về chỉ số creatinine bao nhiêu nguy hiểm tại Phòng Khám Đại Phước

>> Xem thêm: Siêu âm bụng tổng quát: Phát hiện sớm bệnh lý gan, mật, thận

Giai đoạn 1: eGFR ≥ 90 ml/phút/1,73m²

Thận vẫn lọc máu bình thường nhưng đã có dấu hiệu tổn thương.

Biểu hiện:

• Hầu như không có triệu chứng.
• Thường chỉ phát hiện qua xét nghiệm.

Hướng xử trí:

• Kiểm soát tốt huyết áp, đường huyết và các bệnh nền (nếu có)
• Theo dõi định kỳ để ngăn bệnh tiến triển.

Giai đoạn 2: eGFR 60–89 ml/phút/1,73m²

Chức năng thận giảm nhẹ.

Biểu hiện:

• Thường chưa có triệu chứng rõ ràng.
• Có thể kèm theo tăng huyết áp hoặc bệnh nền khác.

Hướng xử trí:

• Duy trì lối sống lành mạnh.
• Điều trị và kiểm soát tốt các bệnh liên quan.
• Theo dõi định kỳ.

Giai đoạn 3: eGFR 30–59 ml/phút/1,73m²

Chức năng thận giảm ở mức trung bình.
Giai đoạn này chia thành:

• 3A: 45–59
• 3B: 30–44

Biểu hiện có thể gặp:

• Mệt mỏi
• Phù nhẹ ở chân
• Thiếu máu
• Huyết áp khó kiểm soát hơn

Hướng xử trí:

• Theo dõi sát hơn.
• Điều trị các biến chứng nếu xuất hiện.
• Cần khám chuyên khoa thận để theo dõi

Giai đoạn 4: eGFR 15–29 ml/phút/1,73m²

Bệnh nhân suy thận giai đoạn 4 với eGFR 15-29 được bác sĩ chuyên khoa thận khám và chuẩn bị điều trị thay thế

Chức năng thận giảm nặng.

Biểu hiện có thể rõ hơn:

• Mệt mỏi nhiều
• Phù
• Buồn nôn, chán ăn
• Ngứa, chuột rút

Hướng xử trí:

• Theo dõi chuyên khoa thận.
• Chuẩn bị kế hoạch điều trị thay thế thận nếu cần.

Giai đoạn 5: eGFR < 15 ml/phút/1,73m²

Đây là giai đoạn cuối của bệnh thận mạn.

Biểu hiện:

• Cơ thể tích tụ nhiều chất thải
• Mệt mỏi nặng
• Khó thở, phù nhiều
• Buồn nôn, ăn kém

Hướng xử trí:

• Cân nhắc điều trị thay thế thận như lọc máu hoặc ghép thận.
• Theo dõi sát để tránh biến chứng nguy hiểm.

Lưu ý quan trọng:

• Không phải ai có eGFR thấp cũng cần lọc máu ngay.
• Việc điều trị phụ thuộc vào triệu chứng, tình trạng toàn thân và đánh giá của bác sĩ.

Khi nào người bệnh thận cần điều trị thay thế thận?

Bệnh nhân thường ở giai đoạn G5 (eGFR < 15 ml/phút/1,73m²) và có một trong các tình huống sau:

1. Có triệu chứng của hội chứng urê máu cao

Do chất thải tích tụ trong máu:

• Buồn nôn, nôn nhiều, chán ăn kéo dài
• Sụt cân, suy kiệt
• Lú lẫn, giảm tập trung
• Ngứa nhiều
• Viêm màng ngoài tim do urê huyết cao

2. Rối loạn điện giải nguy hiểm

• Tăng kali máu không kiểm soát (nguy cơ loạn nhịp tim)
• Toan chuyển hóa nặng kéo dài dù đã điều trị

3. Quá tải dịch không kiểm soát

• Phù nhiều
• Phù phổi
• Khó thở dù đã dùng thuốc lợi tiểu

Các phương pháp điều trị thay thế thận

Khi thận suy nặng và không còn lọc máu tốt, người bệnh cần điều trị thay thế thận để duy trì sự sống. Có 3 phương pháp chính:

1. Lọc máu ngoài cơ thể (Hemodialysis)
2. Lọc màng bụng (Peritoneal Dialysis)
3. Ghép thận

Ai Có Nguy Cơ Bệnh Thận Mạn Cần Tầm Soát Định Kỳ?

Theo khuyến cáo của các hiệp hội thận học quốc tế (KDIGO), việc tầm soát bệnh thận mạn nên được thực hiện ở những người có yếu tố nguy cơ cao, ngay cả khi chưa có triệu chứng.

Những nhóm nên được tầm soát:

• Người mắc đái tháo đường (type 1 hoặc type 2)
• Người bị tăng huyết áp
• Người có bệnh tim mạch (suy tim, bệnh mạch vành, tiền sử đột quỵ…)
• Người có tiền sử gia đình mắc bệnh thận mạn
• Người mắc bệnh thận di truyền (ví dụ: thận đa nang)
• Người mắc bệnh tự miễn ảnh hưởng đến thận (ví dụ: lupus ban đỏ hệ thống)
• Người từng bị tổn thương thận cấp
• Gout
• Người nhẹ cân khi sinh, sinh non
• Người có 1 thận chức năng duy nhất
• Người trên 60 tuổi
• Người béo phì (BMI ≥ 25)
• Người hút thuốc lá
• Người sử dụng kéo dài các thuốc có nguy cơ độc thận (ví dụ: thuốc giảm đau NSAIDs)

>> Tìm hiểu thêm: Siêu âm động mạch thận: Phương pháp hiệu quả giúp phát hiện bệnh lý thận

Tầm soát bằng cách nào?

Thông thường bao gồm:

• Xét nghiệm máu đo creatinine để tính eGFR
• Xét nghiệm nước tiểu để phát hiện albumin niệu (đạm niệu)

Đây là hai xét nghiệm nền tảng và đủ để tầm soát ban đầu

Phòng xét nghiệm chức năng thận hiện đại đạt chuẩn ISO 15189 xét nghiệm creatinine và eGFR chính xác

>> Đọc thêm: Phòng xét nghiệm Đại Phước đạt chứng nhận ISO 15189:2022

Bao lâu nên kiểm tra?

• Người có đái tháo đường hoặc tăng huyết áp: nên kiểm tra ít nhất 1-2 lần mỗi năm
• Người đã có bất thường chức năng thận: theo dõi thường xuyên hơn tùy mức độ
• Các nhóm nguy cơ khác: tần suất kiểm tra tùy đánh giá của bác sĩ

Tại phòng khám Đa khoa Đại Phước, nhiều bệnh nhân phát hiện suy thận khi đến khám sức khỏe định kỳ mặc dù không có triệu chứng. Việc tầm soát sớm giúp phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm hơn, khi việc điều chỉnh, can thiệp còn hiệu quả cao và ít tốn kém hơn.

Nếu bạn thuộc nhóm nguy cơ và chưa kiểm tra, hãy đặt lịch khám tại Phòng khám Đa khoa Đại Phước để được bác sĩ chuyên khoa tư vấn và xét nghiệm đầy đủ.

Thông tin trong bài mang tính tham khảo. Mọi quyết định điều trị cần được thực hiện dưới sự tư vấn của bác sĩ chuyên khoa.

Đặt Lịch Khám Tại Phòng Khám Đa Khoa Đại Phước

Nếu bạn đang lo lắng về chỉ số Creatinine hoặc muốn tầm soát bệnh thận mạn,, đừng chần chừ. Phòng khám Đa khoa Đại Phước có đội ngũ bác sĩ chuyên khoa Thận - Tiết niệu giàu kinh nghiệm, máy móc hiện đại, kết quả nhanh chính xác.

Quầy tiếp đón phòng khám Đa khoa Đại Phước TP.HCM đặt lịch khám chuyên khoa thận tiết niệu

Thông tin liên hệ:

• Website: phongkhamdaiphuoc.vn
• Hotline: 1900 599 941 - 0938 829 831
• Địa chỉ: 829 Đường 3/2, Phường Minh Phụng, TP.HCM
• Giờ làm việc: 6h00 - 20h00 (T2-T7), 6h00 - 11h30 (CN)

Đặt lịch khám ngay để được tư vấn miễn phí và xét nghiệm chức năng thận đầy đủ.