“Bác sĩ, sinh thiết cổ tử cung có đau lắm không ạ?” - Đây là câu hỏi mà 9/10 chị em đều hỏi khi được bác sĩ chỉ định làm sinh thiết. Và câu trả lời thật sự không đáng ngại như bạn lo lắng.
Bác sĩ phụ khoa đang tư vấn chi tiết cho bệnh nhân về quy trình sinh thiết cổ tử cung và giải đáp các thắc mắc về mức độ đau - Phòng Khám Đa Khoa Đại Phước
Sự thật về cảm giác khi sinh thiết
Cổ tử cung có rất ít dây thần kinh cảm giác. Bạn biết không, bình thường khi chạm vào cổ tử cung, nhiều người không cảm thấy gì cả. Chính vì thế, khi lấy mẫu sinh thiết ở bề mặt cổ tử cung, cảm giác đau không nhiều như bạn tưởng.
Theo kinh nghiệm tại Phòng Khám Đa Khoa Đại Phước, đa số chị em mô tả cảm giác khi sinh thiết như bị “nhéo” nhẹ, hoặc giống cảm giác đau kinh nhẹ kéo dài 2-3 giây. Có người thậm chí nói: “Tôi còn lo lắng trước khi làm còn khó chịu hơn cảm giác lúc sinh thiết”.
Xem thêm: Soi cổ tử cung là gì?
Tại sao mỗi người cảm nhận khác nhau?
Không phải ai cũng cảm thấy giống nhau. Có người chỉ thấy hơi khó chịu, có người lại thấy đau hơn. Điều này phụ thuộc vào:
Thời điểm trong chu kỳ kinh - Nếu sinh thiết ngay trước kỳ kinh hoặc đang có kinh, cổ tử cung nhạy cảm hơn, dễ đau hơn. Thời điểm tốt nhất là sau khi hết kinh 5-7 ngày, khi cổ tử cung “bình tĩnh” nhất.
Tâm lý căng thẳng - Càng lo lắng, cơ thể càng căng cứng, cảm giác đau càng tăng. Nhiều chị em kể lại rằng lần sau khi đã biết cảm giác thế nào, làm lại thấy nhẹ nhàng hơn nhiều so với lần đầu.
Số lượng mẫu sinh thiết - Nếu chỉ lấy 1-2 mẫu nhỏ, cảm giác qua rất nhanh. Nếu cần lấy nhiều mẫu từ nhiều vị trí khác nhau, thời gian kéo dài, cảm giác khó chịu cũng lâu hơn.
Tìm hiểu thêm: FNA Vú và CNB Vú Là Gì? Chọc Hút Tế Bào - Sinh Thiết Vú Bằng Kim
Quy trình khám phụ khoa và tư vấn về thủ thuật sinh thiết cổ tử cung - một bước quan trọng trong tầm soát và chẩn đoán sớm các bệnh lý cổ tử cung
Không phải ai đi khám phụ khoa cũng cần sinh thiết. Đây là thủ thuật được chỉ định khi có lý do cụ thể:
Kết quả Pap smear bất thường
Bạn đi khám định kỳ, làm xét nghiệm tế bào học cổ tử cung (Pap smear). Kết quả trả về có các ký hiệu lạ như ASC-US, LSIL, HSIL... Bác sĩ giải thích đây là dấu hiệu tế bào cổ tử cung có thay đổi bất thường, cần sinh thiết để xem rõ hơn mức độ tổn thương.
Pap smear chỉ lấy tế bào bề mặt, còn sinh thiết lấy cả mô sâu hơn, cho kết quả chính xác hơn nhiều. Đây là bước quan trọng để phát hiện sớm các tổn thương tiền ung thư, khi điều trị còn đơn giản và hiệu quả cao.
Xét nghiệm HPV dương tính
HPV là virus gây ung thư cổ tử cung. Nếu xét nghiệm phát hiện bạn nhiễm HPV, đặc biệt là type 16, 18 - những type nguy hiểm nhất, bác sĩ cần biết virus đã gây tổn thương gì cho cổ tử cung chưa. Sinh thiết giúp trả lời câu hỏi này.
Lưu ý rằng nhiễm HPV không có nghĩa là bạn bị ung thư. Nhưng cần theo dõi và kiểm tra kỹ để can thiệp sớm nếu có tổn thương.
Nhìn thấy vùng bất thường trên cổ tử cung
Khi khám phụ khoa, bác sĩ thấy cổ tử cung có vùng màu sắc khác lạ, sần sùi, dễ chảy máu khi chạm nhẹ, hoặc có vết loét. Đây là dấu hiệu cần sinh thiết ngay để loại trừ ung thư.
Có trường hợp chị em đến khám vì chảy máu sau quan hệ. Bác sĩ khám thấy cổ tử cung có vùng tổn thương, yêu cầu sinh thiết. Kết quả may mắn chỉ là viêm loét lành tính, nhưng nếu không kiểm tra, để tổn thương tiến triển sẽ nguy hiểm.
Đọc thêm: TẦM SOÁT UNG THƯ CỔ TỬ CUNG
Mô hình giải phẫu cho thấy vị trí và cấu trúc cổ tử cung - nơi thực hiện thủ thuật sinh thiết để lấy mẫu mô chẩn đoán
Trước khi vào phòng thủ thuật
Bác sĩ sẽ hỏi bạn về chu kỳ kinh, có đang mang thai không, có dị ứng thuốc gì không. Bạn nên:
Trong phòng thủ thuật
Bạn nằm tư thế khám phụ khoa - quen thuộc rồi đúng không? Bác sĩ đặt mỏ vịt để quan sát cổ tử cung. Đến đây bạn vẫn thấy bình thường như mọi lần khám.
Tiếp theo, bác sĩ có thể thoa dung dịch lên cổ tử cung (dung dịch acid loãng và iodine) để làm nổi bật các vùng tổn thương. Bạn không cảm thấy đau gì, chỉ hơi rát
Rồi bác sĩ sẽ dùng dụng cụ nhỏ, giống cái kẹp, để lấy mẫu mô từ cổ tử cung. Đây là lúc bạn cảm thấy khó chịu - giống bị nhéo, kéo nhẹ, kéo dài vài giây. Nếu cần lấy nhiều mẫu, cảm giác này lặp lại 2-3 lần.
Xong xuôi, bác sĩ có thể đặt một ít thuốc cầm máu lên vị trí sinh thiết. Toàn bộ quá trình thường chỉ mất 5-10 phút.
Sau khi sinh thiết
Bạn nghỉ ngơi vài phút rồi có thể về nhà ngay. Không cần nằm viện, không cần người nhà đưa đi (trừ trường hợp bạn quá lo lắng muốn có người đi cùng cho yên tâm).
Trong 1-2 ngày đầu, bạn có thể thấy ra một ít máu hoặc dịch màu nâu sẫm (do thuốc cầm máu), đau âm ỉ bụng dưới nhẹ. Đây là bình thường. Dùng băng vệ sinh, uống thuốc giảm đau nếu cần.
Xem thêm: Khoét chóp cổ tử cung và Đốt điện cổ tử cung là gì?
Đây là câu hỏi thứ hai được hỏi nhiều nhất: “Bao giờ tôi biết kết quả?”
Thời gian thông thường: 7-10 ngày
Mẫu mô của bạn được gửi đến phòng xét nghiệm mô bệnh học. Ở đây, mẫu mô trải qua nhiều bước xử lý: cố định trong dung dịch đặc biệt, cắt thành lát mỏng, nhuộm màu, rồi bác sĩ giải phẫu bệnh sẽ xem dưới kính hiển vi để đưa ra kết luận.
Tại Phòng Khám Đa Khoa Đại Phước, kết quả sinh thiết thường có sau 7-10 ngày làm việc. Nếu bạn sinh thiết vào thứ Hai, khoảng thứ Năm tuần sau có thể nhận kết quả.
Tại sao có khi lâu hơn?
Đôi khi kết quả có thể kéo dài đến 14 ngày, thậm chí 3 tuần. Nguyên nhân:
Khi nhận phiếu kết quả, bạn thấy một đóng thuật ngữ y khoa khó hiểu. Đừng hoảng, hãy để bác sĩ giải thích chi tiết. Nhưng bạn cũng nên biết sơ qua:
Kết quả lành tính
“Chronic cervicitis” (viêm cổ tử cung mạn tính) - Đây là tình trạng viêm nhẹ, lành tính, rất phổ biến. Không phải ung thư, không đáng lo. Chỉ cần theo dõi và điều trị viêm nếu có triệu chứng.
“Squamous metaplasia” (hóa sinh biểu mô) - Đây là thay đổi bình thường của tế bào cổ tử cung, không nguy hiểm.
CIN 1 (Loạn sản nhẹ)
Tổn thương tiền ung thư mức độ nhẹ. Đa số trường hợp CIN 1 tự hồi phục nhờ hệ miễn dịch, không cần điều trị ngay. Bác sĩ sẽ hẹn bạn tái khám sau 6-12 tháng để theo dõi.
CIN 2, CIN 3 (Loạn sản trung bình đến nặng)
Tổn thương tiền ung thư nghiêm trọng hơn, nguy cơ tiến triển thành ung thư cao nếu không xử lý. Cần điều trị ngay, thường khoét chóp
Tin tốt là ở giai đoạn này, điều trị rất hiệu quả, tỷ lệ khỏi gần 100%. Sau điều trị, khả năng sinh sản vẫn được bảo tồn.
Ung thư cổ tử cung
Nếu kết quả là “carcinoma” (ung thư), bác sĩ sẽ chỉ định thêm các xét nghiệm để xác định giai đoạn bệnh và lập kế hoạch điều trị. Phát hiện càng sớm, cơ hội điều trị khỏi càng cao.
Trong 2 tuần đầu
Để vết thương cổ tử cung lành tốt, bạn cần:
Dấu hiệu cần gặp bác sĩ ngay
Hầu hết trường hợp sinh thiết đều an toàn, không có biến chứng. Nhưng nếu gặp các dấu hiệu sau, hãy liên hệ bác sĩ:
Tìm hiểu thêm: Các dấu hiệu cần khám phụ khoa ngay
Sinh thiết cổ tử cung nghe có vẻ đáng sợ, nhưng thực tế không “khủng khiếp” như bạn tưởng tượng. Đây là thủ thuật đơn giản, an toàn, nhưng lại vô cùng quan trọng để phát hiện sớm các tổn thương nguy hiểm.
Nhiều chị em sau khi làm xong nói: “Tôi lo lắng, mất ngủ mấy đêm trước khi làm. Nhưng làm xong thấy nhẹ nhàng, không đau như tưởng”. Lo lắng thái quá chỉ khiến bạn căng thẳng, còn thủ thuật thì vẫn phải làm nếu bác sĩ chỉ định.
Quan trọng nhất là đừng né tránh sinh thiết khi bác sĩ yêu cầu. Sinh thiết giúp phát hiện bệnh sớm, khi điều trị còn đơn giản. Chần chừ, trì hoãn chỉ để tổn thương tiến triển, khi đó điều trị sẽ khó khăn và tốn kém hơn nhiều.
Nếu bạn đang được chỉ định sinh thiết cổ tử cung và còn băn khoăn, hãy đến Phòng Khám Đa Khoa Đại Phước để được các bác sĩ tư vấn cụ thể, giải đáp mọi thắc mắc.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
- American Cancer Society - Cervical Biopsy Guidelines
- American College of Obstetricians and Gynecologists - Cervical Cancer Screening Guidelines
- National Cancer Institute - Cervical Biopsy Fact Sheet
- UpToDate - Colposcopy and Cervical Biopsy
- WHO Guidelines - Cervical Cancer Screening and Treatment