Phụ nữ đau bụng - triệu chứng ung thư buồng trứng giai đoạn sớm
“Bụng tôi cứ đầy hơi hoài, chắc ăn nhiều đồ khó tiêu.”
“Đi tiểu nhiều lần thế này chắc viêm bàng quang.”
“Mệt mỏi là do làm việc căng thẳng thôi.”
Nhiều phụ nữ nghĩ như vậy và bỏ qua những dấu hiệu có thể là cảnh báo sớm của ung thư buồng trứng. Đây là loại ung thư được gọi là “kẻ giết người thầm lặng” vì các triệu chứng ban đầu rất mơ hồ, dễ nhầm với nhiều bệnh lý thông thường khác.
Theo Hội Ung thư Mỹ (American Cancer Society), chỉ 15% ca ung thư buồng trứng được phát hiện ở giai đoạn sớm. Nhưng nếu phát hiện sớm khi ung thư chưa lan ra khỏi buồng trứng, tỷ lệ sống sau 5 năm lên đến 93%. Con số này giảm xuống đáng kể khi phát hiện muộn.
Vậy làm sao để nhận biết sớm? Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ 5 triệu chứng quan trọng nhất.
>> Đọc thêm: Xét nghiệm AMH: Đánh giá khả năng có thai và dự trữ buồng trứng
Ung thư buồng trứng xảy ra khi các tế bào bất thường trong buồng trứng bắt đầu phát triển không kiểm soát và tạo thành khối u ác tính. Buồng trứng là bộ phận của hệ sinh sản nữ, có vai trò sản xuất trứng và các hormone nữ như estrogen và progesterone.
Có 3 loại ung thư buồng trứng chính:
1. Ung thư biểu mô (Epithelial): Chiếm gần 90% các trường hợp, phát triển từ lớp tế bào bề mặt buồng trứng.
2. Ung thư tế bào mầm (Germ Cell): Chiếm khoảng 5%, thường gặp ở phụ nữ trẻ, phát triển từ tế bào sản xuất trứng.
3. Ung thư mô đệm (Stromal): Loại hiếm nhất, phát triển từ mô liên kết của buồng trứng.
Các bác sĩ tại MD Anderson Cancer Center (tháng 12/2025) sử dụng từ viết tắt “BEACH” để giúp nhớ 5 triệu chứng chính:
Bác sĩ tư vấn về triệu chứng ung thư buồng trứng
Đây không phải cảm giác đầy hơi thông thường sau khi ăn nhiều hoặc trước kỳ kinh nguyệt. Đây là tình trạng bụng luôn căng phồng, kéo dài nhiều ngày hoặc nhiều tuần liên tục.
Dấu hiệu đáng ngờ:
Carla Peoples, được chẩn đoán ung thư buồng trứng giai đoạn III ở tuổi 65, nhớ lại: “Tôi là người nhỏ con, nên việc bụng phình to rất dễ nhận thấy.”
Mac Dunwoody, người chồng của bệnh nhân ung thư buồng trứng giai đoạn IV, kể: “Bụng vợ tôi đột ngột phồng lên trong vòng 2 tuần sau chuyến đi Ấn Độ. Từ bụng phẳng, trông như mang thai 7 tháng. Mà Susan tập thể dục gần như mỗi ngày, thể lực rất tốt.”
Tại sao lại đầy hơi?
Khối u buồng trứng hoặc dịch trong ổ bụng (ascites) tạo áp lực, khiến bụng phồng to. Điều này thường bị nhầm với chứng đầy hơi do tiêu hóa kém.
Bạn ăn vài miếng đã thấy no căng, không muốn ăn tiếp. Đây là triệu chứng khá phổ biến nhưng dễ bị bỏ qua.
Dấu hiệu đáng ngờ:
Tại sao lại như vậy?
Khối u hoặc dịch trong ổ bụng gây áp lực lên dạ dày, khiến bạn cảm thấy no nhanh hơn bình thường.
Triệu chứng này thường bị nhầm với chứng trào ngược dạ dày hoặc các vấn đề tiêu hóa khác, khiến chẩn đoán bị trì hoãn.
Không phải là cơn đau cấp tính dữ dội, mà là cảm giác đau âm ỉ, nặng nề, kéo dài không biến mất.
Dấu hiệu đáng ngờ:
Tại sao lại đau?
Khối u buồng trứng ép vào các dây thần kinh và cơ quan lân cận trong vùng chậu, gây đau. Khi u to lên, cảm giác đau càng rõ rệt.
Theo Rush University Medical Center, đau dai dẳng trong vùng bụng và chậu kéo dài 1-3 tuần là dấu hiệu cần đi khám ngay.
Triệu chứng này dễ bị nhầm với viêm bàng quang hoặc viêm đường tiết niệu.
Một số người còn cảm thấy nóng rát khi tiểu.
Tại sao có triệu chứng này?
Khối u buồng trứng ép vào bàng quang hoặc niệu quản (ống dẫn nước tiểu từ thận xuống bàng quang), gây kích ứng và các triệu chứng tiểu tiện bất thường.
Nếu các triệu chứng này kéo dài hơn vài ngày và không đáp ứng với thuốc kháng sinh (nếu bác sĩ cho dùng chữa viêm đường tiết niệu), cần khám lại và xem xét các nguyên nhân khác.
Không phải mệt mỏi sau một ngày làm việc vất vả, mà là cảm giác kiệt sức dai dẳng dù đã nghỉ ngơi đầy đủ.
Dấu hiệu đáng ngờ:
Tại sao lại mệt?
Cơ thể đang sử dụng năng lượng để chống lại bệnh. Ngoài ra, ung thư có thể gây thiếu máu (anemia), làm giảm lượng oxy đến các mô, gây mệt mỏi.
Ngoài 5 triệu chứng chính, một số phụ nữ còn gặp:
Theo American Cancer Society, bạn nên gặp bác sĩ ngay nếu:
Theo Tiến sĩ Jolyn Sharpe Taylor, bác sĩ phẫu thuật chuyên khoa ung thư phụ khoa tại MD Anderson: “Hãy chú ý đến những thay đổi phản ánh 'trạng thái bình thường mới' của cơ thể. Bạn là người hiểu cơ thể mình nhất.”
>> Xem thêm: 5 dấu hiệu cảnh báo cần đi khám phụ khoa ngay
Buồng trứng là cơ quan nhỏ nằm sâu trong ổ bụng, hai bên tử cung. Khác với vú có thể tự sờ thấy u, buồng trứng rất khó phát hiện qua khám thực thể thông thường khi u còn nhỏ.
Hiện tại, không có xét nghiệm sàng lọc ung thư buồng trứng cho người nguy cơ trung bình được chứng minh hiệu quả giống như mammogram với ung thư vú hay xét nghiệm phết tế bào cổ tử cung (Pap smear) với ung thư cổ tử cung.
Siêu âm qua âm đạo (transvaginal ultrasound) và xét nghiệm CA-125 (protein trong máu có thể tăng cao ở bệnh nhân ung thư buồng trứng) được sử dụng, nhưng chúng không đủ chính xác để sàng lọc đại trà.
Nghiên cứu PLCO (Prostate, Lung, Colorectal and Ovarian) ở Mỹ và nghiên cứu UKCTOCS ở Anh đều cho thấy sàng lọc bằng siêu âm và CA-125 không giảm tử vong do ung thư buồng trứng ở người có nguy cơ trung bình.
Như đã đề cập, các triệu chứng ung thư buồng trứng rất giống với nhiều bệnh lý thông thường: hội chứng ruột kích thích (IBS), viêm dạ dày, viêm bàng quang, stress...
Nhiều phụ nữ - và ngay cả bác sĩ - ban đầu nghĩ đến những bệnh lý phổ biến hơn trước khi nghĩ đến ung thư buồng trứng.
>> Tìm hiểu thêm: Nang buồng trứng: Loại nào nguy hiểm, Loại nào tự tiêu?
Đây là yếu tố nguy cơ quan trọng nhất.
Gen BRCA1 và BRCA2 là gen sửa chữa DNA bị hư hỏng. Khi gen này bị đột biến, khả năng sửa chữa DNA giảm, tăng nguy cơ ung thư.
Theo National Cancer Institute:
Phụ nữ mang đột biến BRCA1 có nguy cơ ung thư buồng trứng 44% đến tuổi 80
Phụ nữ mang đột biến BRCA2 có nguy cơ 17% đến tuổi 80
So với nguy cơ chung dân số chỉ 1,2%
Ngoài ung thư buồng trứng, đột biến BRCA còn tăng nguy cơ ung thư vú, ung thư tụy, u ác tính ở nam giới.
Nữ diễn viên Angelina Jolie đã nâng cao nhận thức về gen BRCA khi công khai việc mang đột biến BRCA1 và quyết định cắt bỏ vú dự phòng năm 2013, sau đó cắt bỏ buồng trứng và vòi trứng năm 2015.
Hội chứng Lynch là một rối loạn di truyền khác cũng làm tăng nguy cơ ung thư buồng trứng, ung thư đại trực tràng, ung thư tử cung.
Ung thư buồng trứng hiếm gặp ở phụ nữ dưới 40 tuổi. Nguy cơ tăng theo tuổi, đặc biệt sau mãn kinh. 50% ca ung thư buồng trứng được phát hiện ở phụ nữ 63 tuổi trở lên.
Nếu mẹ, chị gái, con gái hoặc người thân gần có tiền sử ung thư buồng trứng hoặc ung thư vú, nguy cơ của bạn tăng lên.
Phụ nữ chưa bao giờ sinh con hoặc sinh con đầu lòng sau 35 tuổi có nguy cơ cao hơn.
Ngược lại, mang thai và sinh con (đặc biệt trước 26 tuổi) làm giảm nguy cơ. Nguy cơ càng giảm khi sinh nhiều con.
Phụ nữ bị lạc nội mạc tử cung có nguy cơ ung thư buồng trứng cao hơn.
Sử dụng liệu pháp hormone thay thế chỉ có estrogen (không có progesterone) trong thời gian dài có liên quan đến tăng nguy cơ ung thư buồng trứng.
Lưu ý: Sử dụng thuốc tránh thai (có cả estrogen và progesterone) lại giảm nguy cơ ung thư buồng trứng, ngay cả ở phụ nữ mang đột biến BRCA.
Khám phụ khoa định kỳ giúp phát hiện sớm ung thư buồng trứng
Khám phụ khoa mỗi năm giúp bác sĩ kiểm tra kích thước và hình dạng buồng trứng, phát hiện bất thường.
Nếu có tiền sử gia đình, hãy trao đổi với bác sĩ về xét nghiệm di truyền. Phụ nữ mang đột biến BRCA cần theo dõi chặt chẽ hơn hoặc xem xét phẫu thuật cắt bỏ buồng trứng dự phòng.
Tin tốt: Nghiên cứu từ UCL (tháng 10/2025) cho thấy test ROCA (Risk of Ovarian Cancer Algorithm) - xét nghiệm CA-125 kết hợp thuật toán đánh giá nguy cơ - thực hiện 4 tháng/lần có thể phát hiện ung thư buồng trứng sớm hơn ở phụ nữ mang đột biến BRCA, giúp họ trì hoãn phẫu thuật cắt buồng trứng và tránh mãn kinh sớm.
Xét nghiệm máu CA-125 và gen BRCA trong sàng lọc ung thư buồng trứng
Đây là điều quan trọng nhất. Bạn là người hiểu cơ thể mình nhất. Nếu có bất kỳ thay đổi bất thường nào dai dẳng, đừng ngần ngại đi khám.
>> Đọc thêm: Tầm quan trọng của việc khám phụ khoa
Câu 1: Xét nghiệm CA-125 có chính xác không?
>> CA-125 là protein trong máu có thể tăng cao ở bệnh nhân ung thư buồng trứng. Tuy nhiên, nó không đủ chính xác để dùng làm xét nghiệm sàng lọc đơn độc vì:
CA-125 hữu ích nhất khi kết hợp với siêu âm và được sử dụng để theo dõi sau điều trị, không phải sàng lọc ban đầu.
Câu 2: Nếu test BRCA dương tính, tôi có nhất định bị ung thư không?
>> Không. Đột biến BRCA chỉ tăng nguy cơ, không phải chắc chắn bị ung thư.
Phụ nữ mang BRCA1 có 44% nguy cơ - nghĩa là vẫn có 56% không bị. Với BRCA2, nguy cơ 17% - tức 83% không bị.
Tuy nhiên, với nguy cơ cao như vậy, cần có kế hoạch theo dõi và phòng ngừa chặt chẽ.
Câu 3: Cắt bỏ buồng trứng dự phòng có cần thiết không?
>> Với phụ nữ mang đột biến BRCA đã sinh con xong, phẫu thuật cắt bỏ buồng trứng và vòi trứng dự phòng (bilateral salpingo-oophorectomy) có thể giảm 90% nguy cơ ung thư buồng trứng.
Tuy nhiên, phẫu thuật này gây mãn kinh sớm ở phụ nữ chưa mãn kinh, với nhiều tác động như bốc hỏa, loãng xương, giảm ham muốn tình dục...
Quyết định phẫu thuật cần cân nhắc kỹ lưỡng với bác sĩ, dựa trên độ tuổi, kế hoạch sinh con, nguy cơ cụ thể.
Câu 4: Ung thư buồng trứng có di truyền không?
>> Khoảng 10-15% ung thư buồng trứng có liên quan đến di truyền (gen BRCA, Lynch syndrome...).
Phần lớn (85-90%) là ngẫu nhiên, không rõ nguyên nhân.
Nếu có người thân bị ung thư buồng trứng, nên trao đổi với bác sĩ về tư vấn di truyền và xét nghiệm gen.
Ung thư buồng trứng không còn là “kẻ giết người thầm lặng” nếu chúng ta biết lắng nghe cơ thể. 5 triệu chứng B-E-A-C-H là những tín hiệu quan trọng không nên bỏ qua.
Hãy nhớ:
Nếu có bất kỳ triệu chứng nào kéo dài hơn 2-3 tuần hoặc xuất hiện hơn 12 lần/tháng, hãy đi khám. Phát hiện sớm là chìa khóa để điều trị thành công.
>> Đọc thêm: Chế độ ăn giảm triệu chứng đa nang buồng trứng tự nhiên
Thông tin trong bài mang tính tham khảo. Nếu bạn có bất kỳ triệu chứng đáng ngờ nào, hãy gặp bác sĩ chuyên khoa sản phụ khoa để được thăm khám, xét nghiệm và tư vấn kịp thời.
Lo lắng về các triệu chứng phụ khoa? Cần tư vấn về sàng lọc ung thư?
Đặt lịch khám với bác sĩ chuyên khoa sản phụ khoa tại Phòng Khám Đa Khoa Đại Phước - đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, trang thiết bị hiện đại, tư vấn tận tình.
Quầy tiếp đón Phòng Khám Đa Khoa Đại Phước
Danh Sách Tài Liệu Tham Khảo