Dị ứng thời tiết: Phân biệt với viêm mũi vận mạch và viêm mũi dị ứng

Khi mùa khô về, nhiều người gặp tình trạng nghẹt mũi, chảy nước mũi liên tục nhưng lại không rõ nguyên nhân. Đây có thể là biểu hiện của dị ứng thời tiết, viêm mũi vận mạch hay viêm mũi dị ứng - ba tình trạng thường bị nhầm lẫn nhưng có cách điều trị khác nhau. Việc phân biệt chính xác giúp bạn lựa chọn phương pháp xử trí phù hợp.

Triệu chứng dị ứng thời tiết thường xuyên gặp và cách xử trí tại nhà

Dị ứng thời tiết mùa khô là gì?

Dị ứng thời tiết mùa khô là phản ứng của niêm mạc mũi họng trước sự thay đổi đột ngột của điều kiện khí hậu, đặc biệt khi độ ẩm không khí giảm mạnh. Tình trạng này phổ biến ở các tỉnh thành miền Trung và miền Nam Việt Nam từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau.

Nguyên nhân

Không khí khô làm niêm mạc đường hô hấp mất độ ẩm tự nhiên, dẫn đến tình trạng viêm nhiễm nhẹ. Bụi mịn và các chất kích ứng trong không khí cũng dễ xâm nhập hơn khi niêm mạc khô ráo, thiếu lớp chất nhầy bảo vệ.

Triệu chứng đặc trưng

• Nghẹt mũi, mũi khô rát buổi sáng
• Ho khan, ngứa họng
• Chảy nước mũi trong, loãng
• Da khô, môi nứt nẻ
• Triệu chứng giảm dần khi độ ẩm tăng lên

Bác sĩ tai mũi họng đang khám cho trẻ tại Phòng Khám Đại Phước

Xem thêm: Dấu hiệu viêm tiểu phế quản

Viêm mũi vận mạch (Viêm mũi do yếu tố phi dị ứng)

Viêm mũi vận mạch là tình trạng niêm mạc mũi phản ứng quá mức với các kích thích vật lý như khói thuốc, mùi hăng, thay đổi nhiệt độ đột ngột. Đây là dạng viêm mũi không liên quan đến yếu tố miễn dịch.

Nguyên nhân

Hệ thống thần kinh tự chủ điều khiển niêm mạc mũi bị rối loạn, khiến mũi phản ứng thái quá với các kích thích thông thường như:

• Khói thuốc lá, khói bếp
• Mùi nước hoa, chất tẩy rửa
• Không khí lạnh hoặc nóng đột ngột
• Stress, thay đổi hormone

Triệu chứng đặc trưng

• Nghẹt mũi luân phiên hai bên
• Chảy nước mũi ngay khi tiếp xúc kích thích
• Hắt hơi có thể ít hoặc nhiều.
• Có thể kèm chảy nước mũi ra phía sau họng
• Không có ngứa mũi, ngứa mắt

Nội soi mũi họng giúp bác sĩ đánh giá tình trạng niêm mạc và chẩn đoán chính xác

Viêm mũi dị ứng

Viêm mũi dị ứng là phản ứng của hệ miễn dịch với các chất gây dị ứng như phấn hoa, bụi nhà, lông vật nuôi. Đây là bệnh lý mạn tính cần theo dõi lâu dài.

Phân loại

Viêm mũi dị ứng theo mùa: Xuất hiện vào thời điểm cụ thể trong năm, thường do phấn hoa, nấm mốc.

Viêm mũi dị ứng quanh năm: Triệu chứng kéo dài suốt năm, thường do bụi nhà, ve giường, lông thú cưng.

Triệu chứng đặc trưng

• Hắt hơi từng cơn (thường 3-5 cái liên tiếp)
• Ngứa mũi, ngứa mắt, chảy nước mắt
• Chảy nhiều nước mũi trong, loãng
• Nghẹt mũi kéo dài
• Có thể kèm quầng thâm quanh mắt
• Các triệu chứng xuất hiện theo chu kỳ hoặc khi tiếp xúc chất gây dị ứng

Khám chuyên khoa tai mũi họng giúp chẩn đoán chính xác loại viêm mũi

Bảng so sánh chi tiết

Xem thêm: Dấu hiệu viêm xoang mũi mãn tính

Cách phân biệt chính xác

Theo thời điểm xuất hiện

Nếu triệu chứng chỉ xuất hiện vào mùa khô và giảm dần khi trời mưa, khả năng cao đây là dị ứng thời tiết. Viêm mũi dị ứng có tính chu kỳ rõ ràng hơn, còn viêm mũi vận mạch xuất hiện bất cứ khi nào có kích thích.

Theo triệu chứng kèm theo

Viêm mũi dị ứng thường kèm ngứa mắt, sưng mi mắt, trong khi dị ứng thời tiết và viêm mũi vận mạch ít có biểu hiện này. Da khô, môi nứt nẻ là dấu hiệu đặc trưng của dị ứng thời tiết mùa khô.

Qua xét nghiệm

Đội ngũ kỹ thuật viên xét nghiệm chuyên nghiệp đang lấy mẫu máu xét nghiệm dị ứng cho bệnh nhân tại phòng khám Đại Phước

Xét nghiệm da hoặc xét nghiệm máu tìm IgE giúp xác định viêm mũi dị ứng. Kết quả âm tính loại trừ dị ứng, giúp chẩn đoán viêm mũi vận mạch hoặc dị ứng thời tiết.

Cách xử trí từng trường hợp

Với dị ứng thời tiết mùa khô

• Sử dụng máy tạo ẩm trong phòng (độ ẩm lý tưởng 40-60%)
• Súc rửa mũi bằng nước muối sinh lý 2-3 lần/ngày
• Uống đủ nước, tăng cường rau xanh
• Bôi kem dưỡng ẩm cho da và môi
• Hạn chế tiếp xúc với bụi, khói

Dụng cụ súc rửa mũi họng giúp làm sạch niêm mạc và giảm triệu chứng hiệu quả

Với viêm mũi vận mạch

• Tránh các yếu tố kích thích đã xác định
• Súc rửa mũi với nước muối
• Sử dụng thuốc xịt mũi kháng histamin hoặc corticosteroid theo chỉ định
• Điều chỉnh lối sống, giảm stress

Với viêm mũi dị ứng

• Xác định và tránh chất gây dị ứng
• Sử dụng thuốc kháng histamin đường uống
• Thuốc xịt mũi corticosteroid dài hạn
• Có thể cân nhắc liệu pháp giải mẫn cảm (immunotherapy)

Khi nào cần đến phòng khám?

Bạn nên đến gặp bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng khi:

• Triệu chứng kéo dài quá 1 tuần không cải thiện
• Nghẹt mũi ảnh hưởng đến giấc ngủ
• Xuất hiện đau đầu, sốt, tiết dịch mũi vàng xanh
• Triệu chứng tái phát nhiều lần trong năm
• Cần xác định chính xác loại viêm mũi để điều trị phù hợp

Quầy tiếp đón bệnh nhân tại Phòng Khám Đa Khoa Đại Phước với nhân viên tư vấn

Các bác sĩ tại phòng khám sẽ thực hiện khám lâm sàng, nội soi mũi họng và có thể chỉ định xét nghiệm dị ứng để đưa ra chẩn đoán chính xác.

Kết luận

Phân biệt dị ứng thời tiết, viêm mũi vận mạch và viêm mũi dị ứng không khó nếu bạn chú ý đến thời điểm xuất hiện, yếu tố kích phát và các triệu chứng đặc trưng. Mỗi tình trạng có cách xử trí riêng, việc chẩn đoán đúng giúp điều trị hiệu quả hơn. Khi có nghi ngờ, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn phù hợp.